Z tego artykułu się dowiesz:
- Jakie są plany wprowadzenia strefy czystego transportu w Katowicach?
- Jakie pojazdy zostaną objęte ograniczeniami w strefie czystego transportu?
- Jakie są przyczyny powstawania stref czystego transportu w miastach?
- Jakie były reakcje mieszkańców Katowic na planowane zmiany w zakresie transportu?
- Jak przedstawia się sytuacja zanieczyszczenia powietrza w Katowicach?
- Jakie są terminy i etapy wprowadzania nowych regulacji dotyczących transportu w Katowicach?
Katowice wprowadzą strefę czystego transportu jeszcze w pierwszej połowie 2026 r. Nowe zasady wjazdu do centrum miasta zaczną obowiązywać 29 czerwca. W tym tygodniu władze miasta zaprezentowały projekt uchwały, jaką mają podjąć radni. W poniedziałek rozpoczęły się konsultacje z mieszkańcami, mają potrwać nieco ponad miesiąc.
Miasto nie paliło się do utworzenia strefy. Jeszcze w 2024 r. wnioskowało o przeniesienie stacji pomiarowej usytuowanej przy przecinającej miasto autostrady A4 w spokojniejsze miejsce, argumentując, że zanieczyszczenie powietrza w mieście jest mniejsze niż przy tranzytowej trasie o bardzo dużym natężeniu ruchu. W tym roku znalazło się jednak pod ścianą, bo Ministerstwo Klimatu już po raz kolejny zażądało od samorządowców natychmiastowych działań dla utworzenia SCT. Argumentacją były unijne wytyczne i obawa przed utratą dotacji z Krajowego Planu Odbudowy. – Wprowadzenie Strefy Czystego Transportu zostało na nas nałożone. Obligują nas do tego ustawodawstwo europejskie i stanowisko rządu – mówi Bogumił Sobula, wiceprezydent Katowic.
Jak ma wyglądać strefa czystego transportu w Katowicach?
Zaproponowane granice strefy obejmują fragment centralnej części miasta wyznaczony ulicami: Piotra Skargi od skrzyżowania z ulicą Słowackiego do skrzyżowania z aleją Korfantego; ulicami Moniuszki; Pańki; Dudy-Gracza od skrzyżowania z Pańki do skrzyżowania z Warszawską; odcinkiem Warszawskiej od skrzyżowania z Dudy-Gracza do skrzyżowania z Francuską; odcinkiem Francuskiej od skrzyżowania z Warszawską do skrzyżowania z Mariacką Tylną; ulicą Dworcową od Mariackiej Tylnej do Słowackiego i dalej do skrzyżowania z Piotra Skargi.
Czytaj więcej
Prezydent Krakowa Aleksander Miszalski zapowiedział zmiany w funkcjonowaniu strefy czystego transportu (SCT). Szczegóły mają być znane za dwa tygod...
– Do obszaru strefy nie zalicza się jednak dróg i skrzyżowań wyznaczających granice SCT. Oznacza to, że same ulice, o których mowa wyżej w skład strefy nie wchodzą, oprócz pozostającego w strefie odcinka ulicy Dworcowej objętego zakazem ruchu – informują władze miasta.
Najważniejszą zasadą funkcjonowania katowickiej strefy ma być wyłączenie z ograniczeń samochodów zarówno należących do mieszkańców Katowic, jak i do osób mieszkających w pozostałych gminach GZM, posiadanych przed dniem ustanowienia strefy. Dopóki ich auto będzie przechodziło badania techniczne, to dalej będzie można nim poruszać się w katowickiej SCT.
Jakie samochody będą mogły wjeżdżać do katowickiej SCT?
Dla pojazdów spoza Katowic i GZM oraz przy ich zmianie w przypadku mieszkańców miasta, do SCT będą mogły wjeżdżać: od 29 czerwca 2026 r. do 30 czerwca 2029 r. pojazdy mieszkańców z silnikami benzynowymi spełniającymi przynajmniej normę Euro 3 lub wyprodukowane nie wcześniej niż w 2000 r.; z silnikami diesla spełniającymi Euro 4 lub wyprodukowane nie wcześniej niż w 2005 r.
Od 1 lipca 2029 r. do 31 grudnia 2033 r., pojazdy mieszkańców Katowic z silnikami benzynowymi normy przynajmniej Euro 3 lub wyprodukowane nie wcześniej niż w 2000 r.; z silnikami diesla co najmniej Euro 5 lub wyprodukowane nie wcześniej niż w 2009 r.
Od 1 stycznia 2034 r. bezterminowo, pojazdy mieszkańców Katowic z silnikami benzynowymi spełniającymi przynajmniej Euro 4 lub wyprodukowane nie wcześniej niż w 2005 r.; z silnikami diesla spełniającymi przynajmniej Euro 6 lub wyprodukowane nie wcześniej niż w 2014 r.
Czytaj więcej
SCT nie jest celem samym w sobie, ani decyzją „z dnia na dzień”, to narzędzie, które ma służyć ochronie zdrowia mieszkańców, poprawie bezpieczeństw...
Od 29 czerwca 2026 r. do 31 grudnia 2033 r., pojazdy samochodowe inne niż mieszkańców Katowic z silnikami benzynowymi spełniającymi przynajmniej Euro 3 lub wyprodukowane nie wcześniej niż w 2000 r.; z silnikami diesla spełniającymi przynajmniej Euro 5 lub wyprodukowane nie wcześniej niż w 2009 r.
Od 1 stycznia 2034 r. bezterminowo, pojazdy samochodowe inne niż mieszkańców Katowic z silnikami benzynowymi spełniającymi przynajmniej Euro 4 lub wyprodukowane nie wcześniej niż w 2005 r.; z silnikami diesla spełniającymi przynajmniej Euro 6 lub wyprodukowane nie wcześniej niż w 2014 r.
Dlaczego Katowice wprowadzają strefę czystego transportu?
Katowice będą trzecim po Warszawie i Krakowie miastem, które decyduje się na wprowadzenie strefy czystego transportu. Jak podaje SmogLab, sytuacja w stolicy województwa jest fatalna. Z największych w historii pomiarów zanieczyszczeń powietrza na Śląsku przeprowadzonych przez Górnośląsko-Zagłębiowską Metropolię (GZM) w 2025 r. wynika, że na 122 punkty pomiarowe w Katowicach, aż 119 nie spełnia zaktualizowanych norm dla tlenków azotu (20 μg/m3). Przy czym Polska jest na etapie ich wdrażania i wprowadzi je najpóźniej w 2030 r. W dodatku żaden z katowickich punktów nie spełnia wytycznych Światowej Organizacji Zdrowia (10 μg/m3), a dopiero ten poziom uznawany jest za bezpieczny dla zdrowia i życia mieszkańców.
Z kolei badania ilościowe przeprowadzone przez Opinia24 na reprezentatywnej próbie 500 mieszkańców Katowic w lipcu 2025 r. wskazują, że 3/4 mieszkańców Katowic dostrzega problem jakości powietrza w mieście, a 80 proc. z nich odpowiedzialnością za rozwiązanie tego problemu obarcza władze miasta.
Czytaj więcej
W wielu regionach kraju obserwowany jest zły stan powietrza. Rządowe Centrum Bezpieczeństwa wydaje ostrzeżenia o przekroczeniu norm dla pyłów zawie...
– Mieszkańcy pytani o SCT jeszcze przed ogłoszeniem konieczności jej wprowadzenia, w większości są jej przychylni. 55 proc. respondentów zgadza się na ograniczenie wjazdu najbardziej zanieczyszczających pojazdów. Przeciwko jest 34 proc. z nich, z kolei 11 proc. nie ma zdania – informuje SmogLab.
– SCT w Katowicach powinna być jednym z działań miasta dla ograniczania zanieczyszczeń komunikacyjnych – podkreśla Filip Jarmakowski z sekcji transportowej Polskiego Alarmu Smogowego.
