Coraz więcej Polaków wybiera podróże do odległych i egzotycznych zakątków świata. Wyjazdy do krajów o odmiennej sytuacji epidemiologicznej wymagają jednak odpowiedniego przygotowania zdrowotnego, obejmującego m.in. szczepienia ochronne.

Znaczenie konsultacji z zakresu medycyny podróży potwierdzają badania wskazujące, że problemy zdrowotne podczas pobytu za granicą lub po powrocie mogą dotyczyć od 15% do nawet 70% podróżnych z krajów rozwiniętych. Jak podkreśla Światowa Organizacja Zdrowia (WHO), konsultacje przedwyjazdowe umożliwiają ocenę ryzyka zdrowotnego związanego z podróżą, weryfikację statusu szczepień oraz dobór odpowiedniej profilaktyki.

Kiedy wykonać szczepienia przed podróżą? Nigdy nie jest za późno na konsultację

Na konsultację z zakresu medycyny podróży najlepiej zgłosić się 6–8 tygodni przed wyjazdem, co pozwala podróżnemu na realizację zalecanego schematu szczepień. Nie oznacza to jednak, że osoby planujące podróż „last minute” pozostają bez możliwości odpowiedniego przygotowania - w wielu przypadkach możliwe jest zastosowanie przyspieszonych schematów szczepień, a część szczepień podróżnych wymaga podania tylko jednej dawki.”– wyjaśnia mgr farm. Agnieszka Malissa, Manager ds. Usług Farmaceutycznych Dr.Max, członkini Polskiego Towarzystwa Wakcynologii, współprowadząca szkolenie.

Wychodząc naprzeciw dynamicznemu rozwojowi rynku turystycznego oraz rosnącym potrzebom pacjentów, zespół opieki farmaceutycznej Dr.Max we współpracy z lekarzami medycyny podróży zorganizował cztery Warsztaty Medycyny Podróży w trzech miastach Polski. Ich celem było przygotowanie farmaceutów do prowadzenia konsultacji przedwyjazdowych w aptekach Dr. Max i wspierania pacjentów w bezpiecznym podróżowaniu. Program obejmował m.in. kwalifikację do szczepień ochronnych, dobór profilaktyki przeciwmalarycznej, ocenę zagrożeń zdrowotnych związanych z podróżą, przygotowanie apteczki podróżnej oraz aktualne rekomendacje dotyczące profilaktyki chorób tropikalnych.

Dowiedz się więcej o szczepieniach podróżnych w aptekach Dr. Max.

Już teraz w ponad 150 aptekach Dr.Max pacjenci mogą skorzystać z konsultacji z zakresu medycyny podróży oraz w razie potrzeby dokona wpisu do Międzynarodowej Książeczki Szczepień” – wskazuje mgr farm. Aneta Sakowicz, Manager ds. Usług Farmaceutycznych Dr.Max, członkini Polskiego Towarzystwa Wakcynologii, współprowadząca szkolenie.

Rosnąca rola farmaceutów w medycynie podróży

Rosnąca rola farmaceutów w obszarze medycyny podróży jest związana z rozszerzeniem ich uprawnień do wykonywania szczepień ochronnych w aptekach, dzięki czemu usługi te są łatwiej dostępne dla pacjentów. Od 14 lutego 2025 roku farmaceuci mogą kwalifikować i wykonywać szczepienia ochronne u osób dorosłych przeciwko 26 chorobom zakaźnym ujętym w wykazie szczepień zalecanych.

Warto podkreślić, że w wykazie aż 10 pozycji to szczepienia obowiązkowe i zalecane dla osób podróżujących m.in. przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu A i B, durowi brzusznemu, wściekliźnie, kleszczowemu zapaleniu mózgu, cholerze oraz żółtej gorączce.

Obecnie kwalifikacja i podanie 18 szczepień ochronnych wykonywanych w aptekach są finansowane przez NFZ. Oznacza to, że pacjent nie ponosi kosztów usługi szczepienia, a płaci jedynie za szczepionkę.

Z perspektywy pacjenta istotne jest również to, że konsultacja, kwalifikacja do szczepienia, wystawienie recepty farmaceutycznej oraz podanie szczepionki mogą zostać zrealizowane podczas jednej wizyty w aptece.

Sprawdź listę aptek Dr. Max, w których można wykonać szczepienia podróżnych.

Najczęściej zadawanie pytania

Czy w aptece można zrobić szczepienie podróżne bez wizyty u lekarza?

Tak. W aptece pacjent może wykonać szczepienie przed podróżą bez dodatkowej wizyty u lekarza. Cały proces związany ze szczepieniem podróżnym, w tym wystawienie recepty na szczepionkę, może zostać zrealizowany podczas jednej wizyty w aptece. Jeśli występują przeciwwskazania lub wątpliwości zdrowotne, pacjent zostanie skierowany do lekarza.

Jakie szczepienia są zalecane przed wyjazdem za granicę?

Zakres zalecanych szczepień zależy od kierunku podróży, długości pobytu oraz planowanych aktywności. Wśród szczepień zalecanych podróżnym znajdują się m.in. szczepienia przeciw WZW A i B, durowi brzusznemu, wściekliźnie, cholerze, zakażeniom meningokokowym, japońskiemu zapaleniu mózgu. Ostateczne zalecenia są dobierane indywidualnie podczas konsultacji.

Jak wcześnie przed wyjazdem trzeba się zaszczepić?

Najlepiej zgłosić się na konsultację 6–8 tygodni przed planowaną podróżą, ponieważ niektóre szczepienia wymagają podania kilku dawek. Nie oznacza to jednak, że osoby planujące wyjazd „last minute” nie mogą odpowiednio przygotować się do podróży. W wielu przypadkach możliwe jest zastosowanie przyspieszonych schematów szczepień, a część szczepień podróżnych wymaga podania tylko jednej dawki.

Ile kosztują szczepienia podróżne i czy są refundowane?

Większość szczepień zalecanych i obowiązkowych w medycynie podróży nie jest refundowana, dlatego pacjent pokrywa koszt zakupu szczepionki. Jednocześnie kwalifikacja i wykonanie 18 szczepień ochronnych w aptekach są finansowane przez NFZ, dzięki czemu pacjent nie ponosi kosztów samej usługi szczepienia.

Autorki: Agnieszka Malissa i Aneta Sakowicz

Źrodła:

• World Health Organization 2025. Vaccines and travel. Dostępne na: https://www.who.int/travel-advice/vaccines

• Steffen R, Rickenbach M, Wilhelm U, Helminger A, Schär M. Health problems after travel to developing countries. J Infect Dis. 1987;156(1):84-91. doi:10.1093/infdis/156.1.84.

• Vilkman K, Pakkanen SH, Lääveri T, Siikamäki H, Kantele A. Travelers' health problems and behavior: prospective study with post-travel follow-up. BMC Infect Dis. 2016;16:328. doi:10.1186/s12879-016-1682-0.

Materiał Promocyjny