Materiał powstał we współpracy Saudi Tourism Authority
Arabia Saudyjska przechodzi głęboką transformację, przekształcając swoją gospodarkę, społeczeństwo oraz krajobraz kulturowy. Turystyka stała się jednym z kluczowych motorów tych przemian, pozycjonując kraj jako jeden z najbardziej dynamicznych kierunków na mapie świata.
Tempo zmian jest imponujące. Globalne media regularnie informują o nowych, dużych inwestycjach – lotniskach, luksusowych kurortach oraz śmiałych projektach architektonicznych, które redefiniują panoramę miast i linię brzegową kraju.
Arabia Saudyjska wciąż zachowuje aurę tajemniczości, która w niezwykły sposób przyciąga podróżników. Podróż przez ten kraj przypomina wkraczanie na nieodkryty ląd. To jedno z nielicznych miejsc o takiej skali i urodzie, które nie zostało jeszcze dotknięte masową turystyką – idealny wybór dla koneserów „nieodkrytego”, poszukiwaczy autentycznych doświadczeń oraz osób ceniących prawdziwy, bliski kontakt z lokalną społecznością.
Ten rozległy kraj – dwunasty co do wielkości na świecie – wyróżnia się niezwykłą różnorodnością krajobrazową i przyrodniczą: górami, spektakularnymi formacjami skalnymi, pustyniami piaszczystymi i kamienistymi, ponad 1800-kilometrową linią brzegową wzdłuż Morza Czerwonego obejmującą zarówno dramatyczne klify, jak i płaskie, piaszczyste plaże, dziewiczymi rafami koralowymi oraz wyspami. Arabia Saudyjska jest również domem dla światowej klasy zabytków – w tym około 10 000 stanowisk archeologicznych – tętniących życiem nowoczesnych miast oraz fascynującej kultury, ukształtowanej przez tradycję, dziedzictwo i współczesne wpływy.
Saudyjska tradycja gościnności
Gościnność jest jednym z fundamentów kultury saudyjskiej. Zakorzeniona w wielowiekowej tradycji, zgodnie z którą przyjęcie podróżnego było zarówno moralnym obowiązkiem, jak i kwestią honoru, nakazywała oferowanie gościom – nawet nieznajomym – pożywienia i schronienia. Ten zwyczaj pozostaje żywy do dziś.
Najbardziej rozpoznawalnym jego przejawem jest rytualne powitanie saudyjską kawą (gahwa) i daktylami. Gościnność wyraża się również w autentycznej trosce o komfort gości, hojności, czasie poświęconym rozmowie oraz otwartości i życzliwości – niezależnie od statusu społecznego czy pochodzenia.
Dla odwiedzających saudyjska gościnność jest często jednym z najbardziej zapadających w pamięć doświadczeń: autentyczna, żywa tradycja praktykowana zarówno w domach prywatnych, jak i w przestrzeni publicznej.
Zaproszenie do wspólnego posiłku stanowi wyraz gościnności i szacunku. Wspólne jedzenie wzmacnia więzi społeczne oraz poczucie równości wśród zasiadających przy stole. Kuchnia saudyjska – aromatyczna i sycąca – czerpie z tradycji kulinarnych Półwyspu Arabskiego, wzbogaconych na przestrzeni wieków wpływami z Persji, Indii i Afryki Wschodniej, co odzwierciedla historyczne szlaki handlowe i pielgrzymkowe.
W dużych miastach tradycyjne specjały są często reinterpretowane w nowoczesnych restauracjach fine dining. Programy podróży mogą obejmować również warsztaty kulinarne lub sezonowe wydarzenia gastronomiczne celebrujące regionalne smaki i lokalne produkty.
Podstawą kuchni saudyjskiej jest mięso – zwłaszcza jagnięcina – oraz ryż, najczęściej basmati. W regionach nadmorskich większy nacisk kładzie się na ryby i owoce morza. Mięso jest zazwyczaj wolno duszone, pieczone nad otwartym ogniem lub przygotowywane w glinianych piecach, co pozwala zachować jego kruchość i głębię smaku.
Narodową potrawą jest kabsa – ryż z mięsem (kurczakiem, jagnięciną, czasem koźliną lub rybą) oraz warzywami, doprawiony kardamonem, cynamonem, goździkami, pieprzem, szafranem i suszoną czarną limonką.
Arabia Saudyjska słynie z daktyli, uznawanych za jedne z najlepszych na świecie. Jedną z najbardziej cenionych odmian jest ajwa. Daktyle wykorzystywane są również w deserach, takich jak ciasteczka ma’amoul.
Lekko palona saudyjska kawa z dodatkiem kardamonu serwowana jest niemal przy każdej okazji. To coś więcej niż napój – to społeczny rytuał i wiecznie żywy symbol gościnności.
Co warto zobaczyć w Arabii Saudyjskiej
Podróż po Arabii Saudyjskiej najlepiej rozpocząć w Rijadzie, z którym od 2024 roku. Warszawę łączą bezpośrednie loty. Położona w sercu Półwyspu Arabskiego stolica jest miastem kontrastów, gdzie futurystyczne drapacze chmur sąsiadają z tradycyjną zabudową z cegły suszonej.
Na obrzeżach Rijadu znajduje się Dirijja – pierwsza stolica dynastii saudyjskiej i obiekt wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Spacer po dzielnicy At-Turajf to podróż w czasie, do epoki sprzed boomu gospodarczego. Zachował się XV-wieczny układ urbanistyczny oraz wiele budynków zbudowanych z gliny i drzewa palmowego.
Jedną z głównych atrakcji Rijadu jest XIX-wieczna twierdza Masmak – dawna rezydencja królewska i symbol saudyjskiej państwowości, obecnie mieszcząca muzeum historyczne. Charakterystycznym detalem jest grot włóczni wbity w bramę, pochodzący z ataku na Rijad w 1902 roku.
Inną rezydencją królewską jest pałac Murabba z połowy XX wieku, gdzie zwiedzający mogą zobaczyć prywatne komnaty władcy oraz jego osobiste przedmioty, w tym tradycyjne stroje.
Warto również odwiedzić Muzeum Narodowe, którego architektura nawiązuje do kształtu wydm piaskowych. W zbiorach liczących 3700 eksponatów zaprezentowano m.in. islamską wizję stworzenia wszechświata, przedislamską historię Półwyspu Arabskiego, życie Proroka Mahometa oraz współczesną Arabię Saudyjską.
Popularną atrakcją jest ponad stuletni suk Al-Zal – największy i najstarszy targ w Rijadzie, oferujący rękodzieło, przyprawy, kadzidła, dywany i tkaniny dekoracyjne.
Obowiązkowym punktem podróży jest Al-Ula – niegdyś stolica królestwa Lihjan oraz ważny ośrodek handlowy na Szlaku Kadzidła, dziś centrum kultury, turystyki i sztuki. Stare miasto to labirynt wąskich uliczek otoczonych domami z cegły suszonej, nad którymi góruje fort z X wieku.
Równie zapierające dech w piersiach jest otoczenie Al-Uli: pustynna dolina otoczona klifami, kanionami i niezwykłymi formacjami skalnymi, w tym Dżabal Al-Fil – 52-metrowa Skała Słonia, idealne miejsce do podziwiania zachodów słońca.
Unikalną atrakcją jest sala koncertowa Maraya, pokryta w całości 9740 lustrzanymi panelami odbijającymi okoliczne góry i pustynię, tworząc efekt mirażu. Obiekt posiada rekord Guinnessa jako największy na świecie budynek pokryty lustrami.
Największym skarbem Al-Uli jest Hegra – najlepiej zachowane stanowisko cywilizacji Nabatejczyków na południe od Petry. Wpisana w 2008 roku. jako pierwszy obiekt Arabii Saudyjskiej na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, obejmuje królewską nekropolię z 111 grobowcami wykutymi w skale, o bogato zdobionych fasadach liczących ponad 2000 lat.
Drugim co do wielkości miastem jest Dżudda – nowoczesna, dynamiczna i kosmopolityczna metropolia nad saudyjskim wybrzeżem Morza Czerwonego. Od VII wieku Dżudda była ważnym portem na szlakach handlowych Oceanu Indyjskiego oraz bramą dla pielgrzymów udających się do Mekki. Ślady tej historii zachowały się w zabytkowej dzielnicy Al-Balad, wpisanej na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO, znanej z domów kupieckich wykonanych z koralu, z misternie rzeźbionymi balkonami i drzwiami z drewna tekowego.
Spacer wzdłuż nadmorskiej promenady Corniche jest niezapomnianym przeżyciem. Na jej północnym krańcu znajduje się meczet Al-Rahma, zwany Pływającym Meczetem, wzniesiony na palach nad morzem i sprawiający wrażenie unoszącego się na wodzie podczas przypływu.
Kolejną atrakcją jest fontanna Króla Fahda, wyrzucająca strumień wody na wysokość 312 metrów, widoczny z daleka. Dżudda znana jest również z plenerowych rzeźb autorstwa takich artystów jak Henry Moore czy Joan Miró.
Arcydziełem architektury i symbolem saudyjskich ambicji jest Jeddah Tower, wznosząca się w sercu dzielnicy Jeddah Economic City. Po ukończeniu będzie pierwszym na świecie budynkiem przekraczającym wysokość 1000 metrów. Z planowanych 160 kondygnacji połowa została już wybudowana, a wkrótce liczba ta ma osiągnąć 100. W wieży znajdzie się najwyżej położony taras widokowy na świecie – na wysokości 644 metrów.
Informacje praktyczne przed podróżą do Arabii Saudyjskiej
• Coraz więcej biur podróży oferuje zorganizowane wyjazdy do Arabii Saudyjskiej, choć możliwa jest również podróż indywidualna.
• Obywatele Polski potrzebują wizy, którą można uzyskać online za pośrednictwem visitsaudi.com lub po przylocie. Wiza umożliwia wielokrotny wjazd i pobyt do 90 dni, jest ważna przez rok i kosztuje 395 SAR (ok. 380 PLN).
• Najlepszy czas na podróż to jesień, zima i wczesna wiosna (od listopada do marca). W pozostałych miesiącach temperatury często sięgają 40°C, a czasem 50°C, choć południowe regiony górskie pozostają chłodniejsze nawet latem.
• Językiem urzędowym jest arabski, jednak wielu Saudyjczyków posługuje się językiem angielskim.
• Odwiedzający powinni przestrzegać lokalnych przepisów i norm kulturowych. Fotografowanie obiektów wojskowych oraz niektórych budynków rządowych jest zabronione. Alkohol i narkotyki są surowo zakazane. Islam jest religią państwową, jednak osoby innych wyznań mogą praktykować swoją religię prywatnie, zgodnie z lokalnymi regulacjami.
• Strój powinien być skromny i schludny, zakrywający ramiona, dekolt oraz kolana. Kobiety nie muszą na co dzień zakrywać włosów ani nosić abai – obowiązek ten dotyczy jedynie meczetów i miejsc kultu religijnego. Stroje kąpielowe są dozwolone na prywatnych plażach hotelowych, lecz nie poza wyznaczonymi strefami.
• Popularne pamiątki to biżuteria, przyprawy, produkty z mleka wielbłądziego (takie jak czekolady i mydła), chałwa, suszone morele i daktyle oraz marynowane cytryny i mango.
Materiał powstał we współpracy Saudi Tourism Authority
