W ramach konkursu NCBiR wyłoniło do dofinansowania projekty, których celem jest stworzenie zaawansowanego narzędzia opartego na sztucznej inteligencji wspierającego administrację publiczną, przedsiębiorców oraz mieszkańców w bardziej efektywnym i zrównoważonym zarządzaniu ruchem turystycznym w Polsce. Chodzi m.in. o pomoc administracji w podejmowaniu decyzji i dostarczanie przedsiębiorcom aktualnych danych, które są potrzebne w planowaniu działalności.
Czytaj więcej
Od stycznia do listopada 2025 roku z turystycznej bazy noclegowej w Polsce skorzystało 58,9 miliona turystów, w tym 19,7 miliona gości zagranicznyc...
Pierwszy z projektów to „Inteligentna Platforma Monitorowania, Analiz i Predykcji Ruchu Turystycznego w Polsce MAPTur” realizowany przez konsorcjum Uniwersytetu Warszawskiego i Akademii Górniczo-Hutniczej w Krakowie. „Projekt odpowiada na wyzwania związane z brakiem zintegrowanych, precyzyjnych i odpornych na zakłócenia narzędzi do kompleksowej analizy i prognozowania zjawisk w sektorze turystycznym w Polsce” – czytamy w komunikacie.
Era inteligentnego zarządzania danymi w turystyce
Jak informuje z kolei Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego (MNiSW), polska turystyka wkracza w nową erę inteligentnego zarządzania danymi. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, w ramach VIII konkursu programu INFOSTRATEG, realizowanego we współpracy z Ministerstwem Sportu i Turystyki, wyłoniło do dofinansowania dwa innowacyjne projekty. Będą one rywalizowały ze sobą o przejście do kolejnych faz realizacji. Celem ma być stworzenie wykorzystującego sztuczną inteligencję narzędzia, które „wesprze administrację publiczną, przedsiębiorców i mieszkańców w bardziej efektywnym i zrównoważonym zarządzaniu ruchem turystycznym w Polsce”.
MNiSW pisze w swoim komunikacie, że cyfryzacja jest jednym z priorytetów Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Dysponuje ono programem INFOSTRATEG, który ma wspierać rozwój polskiego potencjału sztucznej inteligencji. Koncentruje się przy tym na łączeniu nauki, biznesu i administracji, aby rozwijane technologie odpowiadały na potrzeby gospodarki i obywateli.
– Polska potrzebuje dziś nie tylko dostępu do technologii AI, ale także zdolności do jej samodzielnego rozwijania i wdrażania w obszarach strategicznych dla państwa – deklaruje wicepremier i minister cyfryzacji Krzysztof Gawkowski, cytowany w komunikacie. – A INFOSTRATEG pokazuje, że administracja publiczna może być aktywnym partnerem w tworzeniu nowoczesnych rozwiązań cyfrowych, a nie wyłącznie ich odbiorcą. Ważne jest także mądre wydawanie pieniędzy na projekty związane z rozwojem sztucznej inteligencji, dlatego cieszę się, że zbudowaliśmy system koordynowania pozwalający na inwestowanie pieniędzy tam, gdzie widzimy największy potencjał.
Czytaj więcej
Światowa branża turystyczna będzie w tym roku rosła szybciej niż średnio rośnie cała gospodarka. W Europie dwa najsilniejsze motory tego wzrostu to...
Celem programu jest nie tylko rozwój innowacyjnych narzędzi opartych na danych, ale również wzmacnianie krajowych kompetencji technologicznych.
– Kluczową rolę w budowaniu kompetencji przyszłości odgrywają dziś uczelnie i instytuty badawcze. Projekty z zakresu sztucznej inteligencji nie tylko rozwijają zespoły badawcze i kształcą wysoko wykwalifikowanych specjalistów, ale też wzmacniają polską naukę w nowych technologiach. Właśnie to robimy w programie INFOSTRATEG – inwestujemy w rozwój uczelni i finansujemy projekty, które nie kończą się na etapie badań, lecz znajdują praktyczne zastosowanie i są wdrażane na poziomie państwa. Wspieramy tym samym rozwój gospodarki, a w tym konkretnym programie rozwój branży turystycznej – dodaje minister nauki i szkolnictwa wyższego Marcin Kulasek.
Sztuczna inteligencja do liczenia turystów i przewidywania ich ruchu
Turystyka to jeden z najdynamiczniej rozwijających się sektorów gospodarki. Obejmuje setki milionów wizyt turystycznych rocznie, miliardy złotych obrotu i dziesiątki tysięcy miejsc pracy.
Z kolei minister sportu i turystyki Jakub Rutnicki podkreśla, że polityka turystyczna musi opierać się na wiarygodnych danych. – Chcemy wiedzieć nie tylko, ilu turystów odwiedza Polskę, ale również dokąd podróżują, jak długo przebywają w poszczególnych regionach i jakie trendy będą kształtować rynek w przyszłości. Tworzone rozwiązanie pozwoli pierwszy raz spojrzeć na ruch turystyczny w sposób kompleksowy i w czasie zbliżonym do rzeczywistego. Dzięki temu będziemy mogli lepiej planować działania rozwojowe, wspierać inwestycje i skuteczniej wykorzystywać potencjał turystyczny Polski – podkreśla.
VIII konkurs INFOSTRATEG, który NCBR przygotował we współpracy z Ministerstwem Sportu i Turystyki, koncentruje się na wykorzystaniu sztucznej inteligencji i danych publicznych dla rozwoju nowoczesnej turystyki. Jego celem jest stworzenie zaawansowanych narzędzi i algorytmów AI, które pozwolą lepiej analizować ruch turystyczny, przewidywać trendy, wspierać administrację publiczną w podejmowaniu decyzji oraz dostarczać przedsiębiorcom aktualnych danych, pomocnych w planowaniu działalności.
– Polityka turystyczna państwa wymaga nowoczesnych narzędzi analitycznych w celu skutecznego zarządzania gospodarką turystyczną. Dynamiczne zmiany ruchu turystycznego, sezonowość, zmieniające się trendy, potrzeba kreowania efektywnych kampanii promocyjnych i zrównoważonego rozwoju wymagają podejmowania decyzji w oparciu o zróżnicowane wolumeny danych. Zgłosiliśmy się więc do Narodowego Centrum Badań i Rozwoju z pomysłem stworzenia innowacyjnego w skali europejskiej rozwiązania, które pozwoli lepiej rozumieć zachowania i potrzeby turystów, a jednocześnie wspierać rozwój regionów w sposób bardziej świadomy i odpowiedzialny – wskazuje sekretarz stanu w Ministerstwie Sportu i Turystyki Piotr Borys.
– Co szczególnie ważne, Ministerstwo Sportu i Turystyki będzie odbiorcą wyników badań i zobowiązuje się do ich wdrożenia. Dajemy gwarancję, że wypracowane rozwiązanie nie zostanie odłożone na półkę, a znajdzie swoje zastosowanie w praktyce – dodaje z kolei odpowiedzialny za turystykę w resorcie wiceminister Ireneusz Raś.
Rywalizujące projekty
VIII konkurs INFOSTRATEG nie jest standardowym instrumentem grantowym. Beneficjenci są w nim swego rodzaju rywalami. Przed nimi kilkuletnia, podzielona na fazy rywalizacja technologiczna i organizacyjna, której efektem ma być rozwiązanie gotowe do praktycznego zastosowania. Do trzeciej, ostatniej fazy realizacji przejdzie tylko jeden beneficjent.
– Model realizacji konkursu częściowo odwołuje się do sprawdzonych mechanizmów stosowanych przez amerykańską agencję DARPA – chodzi o tworzenie warunków do równoległego rozwijania konkurencyjnych technologii przez różne zespoły, przy jednoczesnym ukierunkowaniu na osiągnięcie konkretnego celu strategicznego państwa. Takie rozwiązanie motywuje beneficjentów do osiągania coraz lepszych wyników czy tworzenia coraz lepszych funkcjonalności – tłumaczy Jerzy Małachowski, dyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. – 44 milionów złotych, które łącznie planujemy przekazać wykonawcom, to inwestycja nie tylko w rozwój technologii AI, ale również w budowę kompetencji oraz długofalowe korzyści dla administracji, przedsiębiorców i mieszkańców Polski.
NCBR będzie monitorował i porównywał postępy projektów, poziom osiąganych rezultatów oraz praktyczną użyteczność rozwijanych narzędzi. Istotna będzie zarówno jakość technologii AI, jak i możliwość ich wykorzystania przez administrację publiczną, przedsiębiorców oraz obywateli.
Rozwiązanie powinno być gotowe do wdrożenia do końca 2029 roku.
Monitoring, analiza, prognozowanie
„Inteligentna Platforma Monitorowania, Analiz i Predykcji Ruchu Turystycznego w Polsce MAPTur” to pierwszy projekt wybrany do dofinansowania. Jego realizacji podjęli się Uniwersytet Warszawski w konsorcjum z Akademią Górniczo-Hutniczą im. S. Staszica w Krakowie. Projekt odpowiada na wyzwania związane z brakiem zintegrowanych, precyzyjnych i odpornych na zakłócenia narzędzi do kompleksowej analizy i prognozowania zjawisk w sektorze turystycznym w Polsce.
– Najważniejsze wyzwania, jakie ma rozwiązać nasz projekt to rozproszenie, niska rozdzielczość przestrzenna i wyrywkowość dostępnych obecnie danych, brak modeli pozwalających na precyzyjne prognozowanie zjawisk związanych z turystyką w czasie i przestrzeni oraz brak wiedzy o profilach i specyficznych zachowaniach przestrzennych odwiedzających – opowiada Franciszek Rakowski, kierownik B+R projektu w Interdyscyplinarnym Centrum Modelowania Matematycznego i Komputerowego Uniwersytetu Warszawskiego.
– W naszym zespole znajdują się specjaliści od badań nad dynamiką populacji, zjawiskami zachodzącymi w sektorze turystyki oraz osoby z dużym doświadczeniem w modelowaniu matematycznym populacyjnych systemów złożonych – dodaje.
Projekt MAPTur realizowany będzie etapowo i obejmie zbudowanie odpornego na luki i zakłócenia, stabilnego potoku zasilającego system w dane wejściowe, a następnie mapowanie zachowań przestrzennych realnej populacji w bezpiecznym środowisku syntetycznym (cyfrowy bliźniak). W następnej kolejności zespół skupi się na wykorzystaniu głębokich sieci neuronowych (transformery, modele dyfuzyjne) do prowadzenia prognoz krótko- i długoterminowych ruchu turystycznego oraz na empirycznych badaniach sondażowych i integracji z dostępnymi statystykami publicznymi dla weryfikacji i dostrajania algorytmów. Ostatnim etapem będzie opracowanie przyjaznego dla użytkownika interfejsu komunikowania wyników.
Rezultaty platformy MAPTur znajdą szerokie zastosowanie zarówno w sektorze publicznym, jak i komercyjnym.
Inteligentny analizator aktywności turystycznej
Drugim wybranym do dofinansowania projektem jest „exPLo AI - Inteligentny analizator aktywności turystycznej”, realizowany przez Politechnikę Świętokrzyską w konsorcjum z Uniwersytetem Śląskim w Katowicach i kielecką spółką Altar. Jego celem jest opracowanie inteligentnego, innowacyjnego systemu - platformy monitoringu do kompleksowej analizy i zaawansowanej predykcji aktywności turystycznej, podejmowanej na terenie Polski.
– Koncepcja systemu zakłada możliwości pogłębionej analizy, prognozowania oraz interaktywnej wizualizacji przestrzennego rozkładu obciążenia turystycznego i przepływu strumieni turystów w czasie zbliżonym do rzeczywistego. Uwzględnione zostaną kluczowe wskaźniki mające decydujący wpływ na kształtowanie się trendów i tendencji w sektorze turystycznym. System exPLo AI wykorzysta zaawansowane, autorskie algorytmy sztucznej inteligencji i uczenia maszynowego, wspierane przez metody analityki Big Data – wskazuje Mirosław Płaza, kierownik projektu na Politechnice Świętokrzyskiej.
Badane będą różnego rodzaju dane pochodzące m.in. od operatorów komórkowych, operatorów transakcji płatniczych, ogólnodostępnych portali rezerwacyjnych, baz turystycznych, a także z analizy trendów w przeglądarkach internetowych, serwisów społecznościowych, danych infrastrukturalnych czy środowiskowych.
– Podstawowy problem, na którym się koncentrujemy, nie dotyczy wyłącznie braku danych, ale braku zdolności ich integrowania i analizowania. Dane istnieją – w sieciach operatorów telekomunikacyjnych, w systemach transakcji kartowych, w platformach rezerwacyjnych, w mediach społecznościowych, w rejestrach administracji publicznej. Nikt jednak do tej pory nie opracował systemu, który potrafiłby te rozproszone strumienie połączyć, przetworzyć i przekształcić w użyteczną wiedzę, co dzieje się w polskiej turystyce dziś i co będzie się działo jutro. Projekt exPLo AI wypełnia właśnie tę lukę – dodaje kierownik projektu.
VIII konkurs INFOSTRATEG realizowany jest ze środków krajowych, pochodzących z dotacji celowej Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego na realizację strategicznych programów badań naukowych i prac rozwojowych.
kom/ mbed/ ktl/
