Turystyka w Europie przechodzi wyraźną transformację, a jej nowe oblicze kształtują tak zwani świadomi podróżni – pisze Europejska Komisja Podróży (European Travel Commission – ETC) w podsumowaniu badania „Understanding European Conscious Traveller” („Zrozumieć europejskiego świadomego podróżnego"), którego podstawą są dane zebrane między wrześniem 2024 roku a wrześniem 2025 roku.

Coraz więcej Europejczyków zastanawia się nad wpływem turystyki na środowisko, lokalne społeczności i gospodarkę, ale też zwraca uwagę na jakość i autentyczność własnych doświadczeń, wybierając podróże związane z lokalną kulturą, naturą i rozwojem osobistym.

To stawia przed zarządcami kierunków i atrakcji turystycznych nowe wyzwania – chodzi przede wszystkim o konieczność dostosowania się do nowych trendów – konstatuje ETC.

Silna chęć podróżowania, ale w inny sposób

80 procent z niemal 24 tysięcy przepytanych przez ETC Europejczyków z 10 kluczowych dla turystyki krajów (Niemiec, Wielkiej Brytanii, Francji, Niderlandów, Włoch, Belgii, Szwajcarii, Hiszpanii, Polski i Austrii) zadeklarowało zamiar odbycia podróży z noclegiem w Europie w ciągu najbliższych sześciu miesięcy.

Świadomych podróżnych wyróżnia przede wszystkim otwartość na mniej popularne kierunki (deklaruje ją 51 procent badanych), chęć odbycia podróży poza sezonem (26 procent) lub w okresach przejściowych (41 procent), a także blisko miejsca zamieszkania – w swoim kraju (34 procent) lub w kraju sąsiednim (44 procent), co może oznaczać rezygnację lub ograniczenie lotów na rzecz pociągów czy autobusów.

Ich wyjazdy są zazwyczaj dłuższe i bardziej przemyślane – jedna na dwie osoby preferuje pobyty trwające siedem lub więcej nocy. Ponadto ważne są dla nich bezpieczeństwo w miejscu wypoczynku (45 procent), stabilna pogoda (35 procent), atrakcyjność cenowa (30 procent) i gościnność mieszkańców (28 procent).

Zainteresowanie odpowiedzialnym podróżowaniem powiązane jest zarówno z wartościami (na przykład ochrona środowiska, zrównoważony rozwój), jak i względami praktycznymi, zwłaszcza kosztami wyjazdu i wydatkami na miejscu (75 procent), a także z obawą przed tłokiem i przeludnieniem (25 procent) i ekstremalnymi zjawiskami pogodowymi (21 procent).

ETC zaliczyła do kategorii świadomych podróżnych 64 procent ankietowanych (planując wyjazd, biorą oni pod uwagę przynajmniej jedno z wymienionych kryteriów). Turyści ci stają się „wartościowym i odpornym segmentem rynku, łącząc silne zamiary podróżnicze z bardziej przemyślanymi i odpowiedzialnymi wyborami. Ich preferencje oznaczają możliwości zrównoważenia popytu poprzez podróże bliżej domu, dłuższe pobyty, bardziej elastyczne terminy i większe zainteresowanie mniej popularnymi kierunkami” – pisze ETC.

Czytaj więcej

Co zrobić, żeby turystyka była odporna na kryzysy? Ministrowie UE: musimy ją wzmocnić

Pięć typów świadomych turystów

Autorzy badania wyodrębnili w sumie pięć typów świadomych turystów. Każdy z nich daje „strategiczne możliwości równoważenia ruchu turystycznego, zwiększania odporności sektora i dywersyfikacji oferty turystycznej w Europie”.

1. Poszukiwacze nietypowych kierunków (off-beat destination seekers)

To dojrzali podróżnicy (w wieku ponad 45 lat), bardzo wrażliwi na zatłoczenie, unikający szczytu sezonu i wybierający mniej popularne miejsca w Europie. Preferują podróże krajowe i aktywności na świeżym powietrzu, zwracając szczególną uwagę na przystępność cenową i stosunek jakości do ceny.

Foto: ETC

2. Zdalni odkrywcy z pokolenia Z (gen Z remote adventurers)

Łącząc podróże z pracą lub nauką, ta grupa (głównie w wieku 18–24 lata) wybiera odległe i mniej znane nadmorskie kierunki. Podróżują głównie poza sezonem, zostają na dłużej i cenią sobie autentyczne kontakty z lokalną społecznością.

Foto: ETC

3. Miłośnicy bezproblemowego wypoczynku (hassle-free holidaymakers)

Poszukując komfortu i prostoty, preferują rodzinne wyjazdy do sprawdzonych miejsc nadmorskich i plażowych. Wybierają jednak okresy przejściowe (poza szczytem sezonu) i zazwyczaj zostają dłużej niż przeciętnie.

Foto: ETC

4. Podróżni świadomi wpływu (impact-aware travellers)

Ta grupa Europejczyków (18–34 lata) podróżuje poza sezonem, świadomie korzysta z transportu publicznego i troszczy się o środowisko. Najczęściej wybiera krótsze wyjazdy, koncentrując się na miastach i doświadczeniach kulturowych i dziedzictwie.

Foto: ETC

5. Ekologiczni odkrywcy (eco-responsible explorers)

Najbardziej zaangażowana w zrównoważony rozwój grupa, która preferuje mniej zatłoczone, odległe miejsca na dłuższe wyjazdy związane z naturą. Korzysta głównie z transportu publicznego i przykładają dużą wagę do wpływu swoich podróży na środowisko i lokalną społeczność.

Foto: ETC

Czytaj więcej

Nowy trend w turystyce – „turystyka babcina” kontra „odhaczanie atrakcji”

Świadome podróżowanie – nowe możliwości dla branży turystycznej

Zrozumienie potrzeb tych grup ma kluczowe znaczenie dla rozwoju turystyki w Europie – podkreślają autorzy badania, przedstawiając w podsumowaniu rekomendacje dla branży turystycznej.

W obliczu rosnącej liczby świadomych podróżnych konieczne jest przemyślenie sposobów rozwijania i prezentowania oferty turystycznej.

Ponieważ coraz większe znaczenie zyskują miejsca mniej znane, oferujące autentyczne doświadczenia i bezpośredni kontakt z kulturą i mieszkańcami, regiony powinny rozwijać produkty turystyczne oparte na lokalnym dziedzictwie, tradycjach i unikatowym charakterze miejsc, unikając jednocześnie sztuczności i masowej standaryzacji.

Ważne jest także promowanie podróży poza sezonem z jednoczesnym dostosowywaniem do nich modeli biznesowych, zarówno pod względem organizacji pracy, jak i tworzenia produktów odpowiadających warunkom wiosennym i jesiennym.

Zmiany klimatyczne dodatkowo wpływają na wybory turystów, zwiększając atrakcyjność miejsc o łagodniejszym klimacie. Kierunki turystyczne mogą wykorzystać ten atut, tworząc oferty dopasowane do różnych pór roku, takie jak szlaki tematyczne czy aktywności dostępne poza sezonem. Szczególnie istotne jest rozwijanie produktów związanych z naturą, które można łączyć z innymi sektorami, na przykład rolnictwem czy gastronomią.

Nowe możliwości stwarza też rosnąca popularność dłuższych pobytów. Przedsiębiorcy turystyczni powinni tworzyć kompleksowe oferty obejmujące kilkudniowe programy wellness, warsztaty kulinarne czy doświadczenia kulturowe.

Coraz więcej podróżnych wybiera transport publiczny, co oznacza nowe możliwości dla obiektów noclegowych położonych w pobliżu węzłów komunikacyjnych. Ich atrakcyjność mogą zwiększyć gotowe pakiety łączące zakwaterowanie ze zwiedzaniem.

Pomimo rosnącej świadomości ekologicznej, dla wielu turystów kluczowe znaczenie wciąż mają czynniki takie jak cena, bezpieczeństwo i komfort. Dlatego podmioty odpowiedzialne za promocję powinny w pierwszej kolejności podkreślać te aspekty, stopniowo wprowadzając elementy związane ze zrównoważonym rozwojem – konkluduje ETC.

European Travel Commission (ETC) to organizacja zrzeszająca narodowe organizacje turystyczne z krajów europejskich, założona w 1948 roku. Jej głównym celem jest promowanie Europy jako kierunku turystycznego. ETC prowadzi też badania i analizy rynku turystycznego.

Czytaj więcej

Popyt na podróże w Europie rośnie rekordowo, ale turyści skracają wyjazdy i oszczędzają