Airports Council International (ACI) World opublikowało białą księgę dotyczącą systemu przydziału slotów lotniskowych. Organizacja wzywa w niej do unowocześnienia obowiązujących na świecie zasad, które powstały ponad 50 lat temu.

Coraz więcej pasażerów, a system slotów przestarzały

Zdaniem ACI World obecne ramy regulacyjne prowadzą do nieefektywnych kompromisów i tworzą bariery dla konkurencyjności społeczno-ekonomicznej i łączności lotniczej.

Czytaj więcej

Pilota samolotu Flydubai powstrzymali pasażerowie. Ekspert o „drugim 11 września”

Organizacja wskazuje, że system zarządzania ograniczoną przepustowością lotnisk nie nadąża za zmianami zachodzącymi w lotnictwie. W ciągu ostatniej dekady liczba najbardziej zatłoczonych lotnisk na świecie objętych limitami slotów zwiększyła się o ponad 25 procent. Jednocześnie ruch pasażerski ma się niemal podwoić do połowy lat 40. XXI wieku.

ACI World ostrzega, że wraz ze wzrostem popytu presja na ograniczoną przepustowość będzie się zwiększać. Organizacja apeluje więc do regulatorów o współpracę z branżą i zmianę systemu, zanim problem przepustowości stanie się jeszcze poważniejszy.

Dyrektor generalny ACI World Justin Erbacci, zwraca uwagę, że współczesne lotnictwo funkcjonuje w ramach zasad opracowanych jeszcze w ubiegłym wieku. – Staramy się prowadzić branżę lotniczą w 2026 roku, bazując na systemie operacyjnym z lat 70. – wyjaśnia.

Jak podkreśla, lotniska starają się działać w ramach istniejących regulacji, ale jego zdaniem nieelastyczne zasady i praktyki utrudniają branży dostosowanie się do oczekiwań pasażerów, oferowanie konkurencyjnych cen i budowanie odpornych siatek połączeń.

Sloty to kwestia interesu publicznego

W białej księdze „Airport slot policy – a new look at airport access in a capacity-constrained world” organizacja analizuje wpływ obecnych zasad na poszczególnych uczestników rynku lotniczego. Zwraca uwagę, że lotniska są infrastrukturą krytyczną, która ma służyć lokalnym społecznościom i podróżnym. Dlatego decyzje dotyczące wykorzystania ograniczonej przepustowości powinny być traktowane jako kwestia interesu publicznego, a nie wyłącznie jako zagadnienie operacyjne.

Mniej niż 10 procent lotnisk na świecie obsługuje niemal dwie trzecie wszystkich pasażerów. Jednocześnie 85,5 procent najbardziej ruchliwych lotnisk, obsługujących ponad 40 milionów pasażerów rocznie, działa już na granicy przepustowości lub w jej pobliżu.

Czytaj więcej

Sprawdzanie dokumentów na lotniskach tylko na stojąco. Krzesła idą do lamusa

Zdaniem ACI World obecny system zapewnia niewielki wgląd w sposób podejmowania decyzji dotyczących ograniczonej przepustowości. Wraz z rosnącą presją na najbardziej zatłoczone porty lotniska, linie lotnicze i decydenci powinni mieć możliwość analizowania tych decyzji.

Zmodernizowany system miałby zapewniać większą przejrzystość. Chodzi między innymi o możliwość sprawdzenia, kto ubiega się o dostęp do ograniczonej przepustowości, kto go otrzymuje i z jakiego powodu. Według ACI World pozwoliłoby to efektywniej wykorzystywać infrastrukturę i uwzględniać interes wszystkich stron.

Przestarzały system przydzielania slotów utrudnia rozwój rynku lotniczego

Według organizacji obecny system utrudnia także rozwój rynku, ograniczając konkurencję i wybór konsumentom, a w konsekwencji wpływając na jakość łączności lotniczej.

ACI World podaje, że na pięćdziesięciu najbardziej zatłoczonych lotniskach cztery największe linie lotnicze odpowiadają łącznie za 67 procent wszystkich lotów.

Organizacja wskazuje, że historyczne prawa do dostępu do slotów kumulują się z czasem i rzadko są zwalniane. Obowiązujące wytyczne w dużej mierze dają pierwszeństwo dotychczasowym wzorcom alokacji i przewoźnikom już obecnym na rynku - ogranicza to możliwość reagowania systemu na zmieniające się potrzeby pasażerów i potrzeby gospodarcze.

Proponowana zmiana nie miałaby oznaczać rezygnowania ze stabilności systemu. ACI World postuluje stworzenie bardziej elastycznych zasad, które pozwolą przy ograniczonej przepustowości reagować na rozwój lotnictwa i społeczności korzystających z infrastruktury.

Czytaj więcej

Rząd liberalizuje wymagania wobec kontrolerów bezpieczeństwa na lotniskach

Na lotniskach potrzebna zdrowa, przejrzysta konkurencja

Justin Erbacci podkreśla, że lotniska są przygotowane do udziału w zmianach, ale same nie stworzą nowego systemu. Zaapelował również do przedstawicieli linii lotniczych i organizacji branżowych o odejście od historycznego oporu wobec zmian i podejścia opartego na postrzeganiu reform jako gry o sumie zerowej.

– Czas zaprojektować przejrzyste, przyszłościowe ramy, które zwiększą efektywność operacyjną, będą sprzyjać zdrowej konkurencji i zapewnią trasy, jakich potrzebuje globalna gospodarka XXI wieku – dodaje Erbacci.

Airports Council International jest federacją reprezentującą interesy portów lotniczych w procesach kształtowania polityki dotyczącej transportu lotniczego. W skład organizacji wchodzą ACI World, ACI Africa, ACI Asia-Pacific & Middle East, ACI EUROPE, ACI Latin America and the Caribbean oraz ACI North America. ACI działa na rzecz globalnego systemu transportu lotniczego, który ma być bezpieczny, wydajny i zrównoważony ekologicznie. Według danych ze stycznia 2026 roku organizacja zrzeszała 811 członków i reprezentowała ponad 2200 portów lotniczych w ponad 160 krajach.